Hastanelerde Karbon Ayak İzini Azaltmaya Yönelik Yönetim Stratejileri: Türkiye Bağlamında Politika ve Doküman Analizi

Öz

Bu çalışma, Türkiye bağlamında hastanelerde karbon ayak izinin azaltılmasına yönelik yönetim stratejilerini, ulusal iklim ve enerji politikaları ile sağlık sektörüne ilişkin ulusal/uluslararası raporlar çerçevesinde kavramsal olarak incelemektedir. Araştırma, anket veya saha verisi toplamaksızın nitel doküman analizi yaklaşımıyla yürütülmüştür. Bu kapsamda enerji verimliliği ve düşük karbonlu kalkınmayı hedefleyen ulusal politika belgeleri, sağlık–iklim ilişkisini ele alan raporlar ve kamuya açık hastane stratejik planları ile çevre/atık yönetimi dokümanlarından seçilen örnek metinler tematik olarak analiz edilmiştir. Bulgular, ulusal düzeyde enerji verimliliği ve iklim uyumuna ilişkin hedeflerin belirgin olduğunu; buna karşın hastane dokümanlarında karbon ayak izinin çoğunlukla dolaylı, teknik ve maliyet odaklı bir söylem içinde yer aldığını göstermektedir. Atık yönetiminde mevzuata uyum ve enfeksiyon kontrolü vurgusu güçlü olmakla birlikte, karbon ayak izi ölçümü, raporlanması ve performans göstergelerine entegrasyon sınırlıdır. Çalışma, hastanelerde karbon yönetiminin stratejik planlama, yönetişim ve kurumsal kapasite boyutlarıyla bütünleştirilmesine; politika yapıcıların ise hastanelere özgü hedef, gösterge ve rehberlik araçlarını güçlendirmesine yönelik öneriler sunmaktadır.