Toplam Kalite Yönetimi Uygulamalarının Çalışanların İş Tatmini Üzerine Etkisi Havacılık Sektöründe İç Müşteri Tatmini Araştırması

Öz

Bu araştırma, havacılık sektöründe uygulanan toplam kalite yönetimi (TKY) süreçlerinin çalışanların iş tatmini üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma, örgütsel kalite uygulamalarının bireysel tutum ve davranışlar üzerindeki yansımalarını değerlendiren kuramsal çerçeveden hareketle tasarlanmış ve nicel araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırmanın örneklemini Türkiye’de faaliyet gösteren çeşitli havacılık işletmelerinde görev yapan 391 çalışan oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Minnesota İş Tatmini Ölçeği’nin kısa formu ile Prajogo ve Cooper tarafından geliştirilen ve bu çalışma kapsamında Türkçe uyarlaması yapılan TKY ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson korelasyon katsayısı ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, iş tatmini ile TKY’nin tüm alt boyutları (üst yönetim taahhüdü, güçlendirme, eğitim, katılım ve takım çalışması) arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca yaş, eğitim düzeyi, pozisyon, gelir ve çalışma süresi değişkenlerine göre iş tatmini ve TKY algılarında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkeninde ise anlamlı bir fark belirlenmemiştir. Bulgular, TKY uygulamalarının yalnızca operasyonel süreçleri geliştirmekle sınırlı kalmayıp, çalışanların iş deneyimlerini ve iş tatmini düzeylerini de önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir.