Hidden Figures Filminin Kotter'ın 8 Adımlı Değişim Modeli Çerçevesinde Doküman Analizi Yöntemiyle İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada, Theodore Melfi tarafından yönetilen ve Margot Lee Shetterly’nin eserinden sinemaya uyarlanan Hidden Figures (2016) filmi, John P. Kotter’ın sekiz adımlı değişim modeli çerçevesinde incelenmiştir. Film, Soğuk Savaş döneminde NASA’da yaşanan dönüşümü konu almakta; teknolojik değişimin yanı sıra örgütsel yapı, liderlik ve toplumsal eşitlik eksenindeki değişim süreçlerine de odaklanmaktadır. Bu yönüyle çalışma açısından dikkat çekici bir örnek oluşturmaktadır. Araştırma nitel araştırma yaklaşımı kapsamında yorumlayıcı vaka çalışması deseninde yürütülmüştür. Veri kaynağı olarak film dokümanı kullanılmış ve 127 dakikalık film ayrıntılı biçimde analiz edilmiştir. Analiz sürecinde Kotter’ın sekiz adımına dayalı bir kodlama çerçevesi oluşturulmuş, sahneler iki araştırmacı tarafından ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Kodlama sürecinde araştırmacılar arası karşılaştırmalar yapılarak görüş birliği sağlanmaya çalışılmıştır. Elde edilen bulgular, filmde Kotter’ın modelinde yer alan sekiz aşamanın izlerinin görülebildiğini göstermektedir. Özellikle Sovyetler Birliği’nin uzay yarışındaki ilerleyişinin oluşturduğu baskı ortamı “aciliyet duygusu” ile ilişkilendirilmiştir. Bunun yanında Al Harrison’ın liderliği altında şekillenen ekip yapısı rehber koalisyon kapsamında değerlendirilmiştir. Filmde “Colored Ladies Room” tabelasının kaldırıldığı sahne ise örgütsel engellerin kaldırılması ve çalışanların güçlendirilmesi açısından dikkat çekici bir örnek olarak öne çıkmaktadır. John Glenn’in uzay görevinin başarıyla tamamlanması da kısa vadeli kazanım boyutuyla ilişkilendirilmektedir. Çalışma sonucunda, sinema filmlerinin değişim yönetimi gibi soyut örgütsel süreçlerin anlaşılmasında yardımcı bir öğretim materyali ve araştırma kaynağı olarak kullanılabileceği değerlendirilmektedir. Ayrıca Kotter modelinin yalnızca teknik dönüşümleri değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet ve ırk temelli kurumsal değişimleri açıklamada da belirli ölçüde kullanılabilir olduğu görülmektedir.