Türk Dış Politikasında Batıcılık İlkesinin Tarihsel Sürekliliği: Cumhuriyet ve Avrupa Birliği Üyelik Süreci Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Türk dış politikasının temel ilkelerinden biri olarak kabul edilen Batıcılık, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinden itibaren siyasal ve toplumsal dönüşüm süreçlerini etkileyen önemli bir yönelim olmuştur. Bu çalışma, Türk dış politikasında Batıcılık ilkesinin tarihsel sürekliliğini incelemeyi ve Avrupa Birliği (AB) üyelik sürecinin bu tarihsel yönelimin bir devamı olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, ampirik veri toplamaya dayanmayan nitel bir çalışma olup kavramsal değerlendirme ve literatür incelemesi yöntemiyle yürütülmüştür. Bu kapsamda Osmanlı Devleti'nin son döneminde başlayan Batılılaşma hareketleri, Cumhuriyet dönemindeki Batı yönelimli dış politika tercihleri ve Türkiye'nin Avrupa Birliği ile bütünleşme süreci birlikte ele alınmıştır. İncelenen literatür, Batıcılığın yalnızca belirli dönemlere özgü bir politika tercihi olmadığını; farklı siyasal aktörler ve ideolojik yaklaşımlar tarafından farklı biçimlerde yorumlansa da Türk dış politikasında süreklilik gösteren temel yönelimlerden biri olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca Avrupa Birliği üyelik sürecinin, Türkiye'nin Batı ile kurumsal, siyasal ve ekonomik bütünleşme hedefinin en önemli yansımalarından biri olduğu görülmektedir. Sonuç olarak çalışma, Avrupa Birliği sürecinin Türk dış politikasındaki tarihsel Batıcılık anlayışının günümüzdeki kurumsal uzantılarından biri olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir.